Santa 20reading2

Letšatši la Kresemose

Kgalekgale sedumedi sa bathobaso ka Afrika se be se theilwe kudu go tumelo go Badimo e sego go Modimo. Sekresete mo Afrika se bonagetše mengwageng ya bo1488 ka ge sefapano sa mathomo se ile sa hlongwa ke Mapotokisi kua ntlheng ya ka Borwa bja kontinete ya Afrika. Tumelo ya Sekresete e thomile go bonala gabotse mengwageng ya bo1652 ka Afrika Borwa ge go goroga Khamphani ya Matoiši ya Bohlabela bja India (VOC).  

Bokolonale ke bjona bo ilego bja tsenyeletša tumelo ye ya Sekresete go selaganya Afrika Borwa ka go romela boradimišinari. Ke ka fao re bonago lehono letšatši le la Kresemose le ketekwa ke ditšo tša go fapana ka mekgwa ya go fapana ka di 25 Desemere go ya ka mangwalo a makgethwa.

Ka thoko tša Leboa la Afrika Borwa yeo lehono e tsebjago bjalo ka Limpopo, lebaka le la Keresemose e ba nako yeo malapa a hwetšago monyetla wa go ba mmogo. Lebaka ke gore bontši bo na bo falaletše metsesetoropong go yo fatela malapa a bona, kudu banna. Ka fao, ba bitšwa makarapa gomme ba boa gae ba reketše malapa a bona diaparo tša Keresemose kudu bana efela e sego dimpho go swana le ditšo tše dingwe.  Bana ba hwetša monyetla wa go rekelwa diaparo ka ge seo se dirwa gatee ka ngwaga. Ba bangwe ba tšwelela ba rekile dikorokoro tšeo gantši di šitwago ke go boela morago gomme di fetoge bobeelo bja dikgogo.  

Go itokišetša letšatši le, magae a mpshafatšwa ka mekgwa ya go fapana go ya ka bokgoni bja lapa. Ba bangwe ba fetoša mebala ya dipente tša dintlo kudu bao ba nago le dintlo tša samente. Bao ba nago le dintlo tša mabu, ba di bota leswa le go kgopa malapa gomme ba thala makgolo a mabotse. Bangwe ba tsenya digareteine tše diswa goba ba hlatswe tša kgale.

Mabala a kgorwa gomme go bjalwe le matšoba a maswa. Difenišara tše diswa di a rekwa efela bothata ke gore ba bangwe ka morago ga Keresemose ga ba di lefele gomme boramabankele ba tle ba di rwale. Dijo go rekwa tša mehutahuta bjalo ka raese, setampa, ditswaki tša letompolo, flouru ya go paka dikuku, mehuta ya go fapana ya merogo re sa lebale peteruti gomme sa mafelelo ke tšeli le khasetete, moo poleiti ya gona o hwetšago e na le mebala ya dijo ye šupa. Ke nako yeo diruiwa tša go swana le dinku, dipudu, dikgomo le dikgogo di felalwago ke bophelo ka ge ba bangwe ba šomiša monyetla wo go phasa badimo.

Ke nako yeo go rekwago mabjala ka bontši goba basadi ba tla hlotla bjala bjoo bo tla nwewago ka letšatši la Kresemose. Ka lona lebaka le la Keresemose, bašemane le basetsana ba thoma go ithuta go nwa dinotagi ka ge batswadi ba sa ba šetšego kudu. Bao ba sa nwego madila ba apeelwa kgemere goba mageu le go reka dinotšididi tša go fapafapana.

Moya go foka wa khutšo, lethabo  le tshwarelano ka ge malapa a tla be a etalana go tšwa dikhutlong tše nne tša naga. Bošegong bja letšatši la pele ga Kresemose, go bao ba tsenago kereke, bana ba bona ba tla dira sehlašana kerekeng ka go diragatša terama ya matswalo a Kresete. Ka letšatši la Kresemose, bana ba apara diaparo tša bona tše diswa mola ba bagolo bona ba tsoga ka masa go lokišetša  moketeko wa letšatši leo gomme ka moka ba leba kerekeng.

Ipshineng ka Kersemose.



Dikgopolo le tshedimošo ye nngwe ye e lego ka go dingwalweng tša poloko ya OxfordWords le ditshwayotshwayo ga di nape di bontšha dikgopolo le maemo a Oxford University Press.

E thekgwa ke Oxford